Sahifeye dön

Meze

Ayva Pekmezi (Perverde)

Amasya'dan saraya ayvanın özlü taç şekeri

Süre

300 dk

Kişi

16

Kalori

290 kcal

Ayva Pekmezi (Perverde)

Hazırlanışı

  1. 1

    Ayvaları yıkayıp doğrayın~30 dk

    Ayvaları yıkayıp tüylü kabuklarını **havluyla iyice ovun** ama soyma — kabuk pekmezde rengi verir. Çekirdek evlerini **temizlemeyin** (pektin), saplarını yalnızca koparın. Ayvaları **kabuğuyla iri parçalara** doğrayın (4'e veya 8'e bölün).

  2. 2

    Ayva suyu çıkarma~90 dk

    Geniş tencereye ayva parçalarını ve 3 L suyu alın. **Orta ateşte 1.5 saat** kaynatın, su yarıya kadar çekilmeli. Ayvalar yumuşamalı, kıpkırmızı renge dönmeli. **Cheesecloth bezinden** süzün, **bastırmadan kendi haline** süzün (saf su). Posasını çıkarmayın.

  3. 3

    Pekmezi pişirin~150 dk

    Süzülen ayva suyunu temiz tencerede **çok kısık ateşte** pişirin. **2-2.5 saat** boyunca **ara sıra karıştırarak** kaynatın. Hacim **dörtte birine** kadar inecek, renk koyu kırmızı-amber olacak. Modern adaptasyon için **şeker** son saatte ekleyin. Limon suyu son 5 dk kala. Damla testi: tabağa damlatınca yayılmamalı, **bal kıvamında** olmalı.

  4. 4

    Şişeleme~15 dk

    Sterilize cam **şişelere** sıcakken doldurun (kavanozdan farklı, dar ağızlı şişe daha iyi). Kapakları kapatıp ters çevirin. Geleneksel olarak **kil destilerde** saklanırdı.

İncelikleri

  • Ayva **kabuğu ve çekirdek evi** mutlaka kullanılmalı — pektin ve kırmızı renk buradan gelir.
  • **Şeker katılmadan** yapılan klasik versiyonda yıllarca dayanır; modern adaptasyonda az şeker eklenir.
  • **Amasya, Tokat, Niksar** ayvaları en aromatik olanlardır. Saray defterlerinde **"sefercel-i Amasya"** kayıtlıdır.
  • Bal kıvamı için sabırla pişirin — fazla pişerse karamelize olur, az pişerse pekmez akıcı kalır.
  • **"Perverde"** Farsça "yetiştirme, beslemek" anlamına gelir; ayvanın özünün yoğunlaştırılması demek.

Saklama

Sterilize cam şişede serin yerde **2 yıla kadar** dayanır (geleneksel şekersiz versiyon). Açıldıktan sonra buzdolabında 6 ay. Sabah kahvaltıda, **ekmek üzerine** sürerek veya **soğuk sütle** karıştırarak içecek olarak tüketilir.

Kaynaklar

  1. Topkapı Saray Mutfağı Defterleri

    Topkapı Müzesi Arşivi

    Sefercel-i Amasya perverdesi — saray sevkiyat kayıtları

  2. Sultan Sofraları

    Stefanos Yerasimos

    Amasya pekmezi saray defterleri

  3. Türk Mutfak Sanatı(2000)

    Tuğrul Şavkay

    Geleneksel ayva pekmezi teknikleri