Meze

Erik Ekşisi

— Yeşil eriğin yoğunlaştırılmış ekşi sosu

Süre

120 dk

Kişi

Kalori

50 kcal

Hazırlanışı

1
Erikleri yıkayın~15 dk
Yeşil erikleri **bol soğuk suda yıkayın**, saplarını koparın. **Çekirdeklerini çıkarmaya gerek yok** — pişirme sonrası elenecek. Ekşili olduğundan **mutlaka ham, yeşil** erikler kullanın.
2
Pişirme~30 dk
Geniş tencereye erikleri ve 500 ml suyu alın. **Orta ateşte 25-30 dk** kaynatın, kapak yarı kapalı. Erikler **tamamen yumuşamalı**, kabukları çatlamalı, çekirdekleri serbest kalmalı.
3
Posasını ayırın~20 dk
Pişmiş erikleri **eleğe bastırarak** süzün — kabuk ve çekirdekler eleğin üstünde kalmalı, **pulp** alta dökülmeli. Yaklaşık 1 L pulp elde edersiniz.
4
Yoğunlaştırma~60 dk
Pulp'u temiz tencerede **çok kısık ateşte** karıştırarak **45-60 dk** pişirin. Hacim **dörtte birine** kadar inecek, kıvam **bal kıvamında** olmalı. Tuz son aşamada eklenir. Damla testi: tabağa damla yayılmasın.
5
Şişeleme~10 dk
Sterilize cam **şişelere** sıcakken doldurun. Kapakları kapatıp ters çevirip soğutun.

İncelikleri

**Mayıs-Haziran** mevsimi yeşil ham erik dönemi; bu zaman dışında uygun erik bulmak zor.
**Şekersiz** versiyonu klasiktir — yoğunluk şeker olmadan kıvamla sağlanır.
**Eleğe bastırma adımı** kritiktir — çekirdek ve kabuk pulp'a karışmamalı.
**Erzincan, Tokat, Adana** yöreleri erik ekşisi yapımının merkezleri; bazı yörelerde **"erik gemesi"** denir.
Et yemekleri yanında **ekşili sos** olarak, **çorbalara birkaç damla** olarak veya **et marinasyonunda** kullanılır.

Saklama

Sterilize cam şişede serin yerde **1-2 yıla kadar** dayanır. Açıldıktan sonra buzdolabında 6 ay. **Bamya yemeği**, **karnıyarık**, **kuzu yahnisi** gibi tatlandırıcı olmayan yemeklere **ekşi katkı** olarak kullanılır.

Kaynaklar

Anadolu Tarihi Mutfağı(2018)
Priscilla Mary Işın
Erik ekşisi ve geleneksel asit kaynakları
Türk Mutfak Sanatı(2000)
Tuğrul Şavkay
Yöresel ekşi sos teknikleri
Anadolu'nun Unutulmuş Lezzetleri(2015)
Nimet Tanrıkulu
Erik ekşisi ve gemesi geleneği