Sahifeye dön

Et

Herîse

Buğday ve kuzu etinin saatlerce dövülmüş hamur kıvamı

Süre

720 dk

Kişi

8

Kalori

540 kcal

Herîse

Hazırlanışı

  1. 1

    Buğdayı ıslatın (gece)~5 dk

    Buğdayı yıkayıp 1,5 lt suda **8 saat (gece)** ıslatın. Sabah süzün.

  2. 2

    Eti haşlayın~90 dk

    Eti büyük tencereye koyup soğuk su ile kapatın. Kaynayınca köpüğü alın. Soğan ve tuzu ekleyip **kısık ateşte** 80-90 dk pişirin. Et çatalla parçalanmalı. Eti süzgeçten alıp, et suyunu süzüp ölçün (2 lt olmalı; az ise tatlandırılmış sıcak su ekleyin).

  3. 3

    Eti lif lif ayırın~15 dk

    Eti soğuduğunda **kıl kıl ayırın** (didinin) — kemikli yerleri çıkarın, sade et kalmalı.

  4. 4

    Buğday ve eti pişirin~120 dk

    Geniş kazanda buğdayı, eti, et suyunu, tereyağını, karabiberi, tuzu birleştirin. Kaynayınca **çok kısık ateşe** alıp kapaklı 2 saat pişirin. **30 dakikada bir** tahta kaşıkla **karıştırın** — buğday yumuşamalı, suyu çekmeli.

  5. 5

    Dövün — herîsenin sırrı~25 dk

    Buğday yumuşadığında **tahta tokmak** veya kaşıkla 20-25 dk **yorulmadan** dövün. Et lifleri ve buğday tek bir **macun-hamur** kıvamına gelmeli. Geleneksel olarak dövme **erkek toplumu işidir** — düğün öncesi gece yapılır.

  6. 6

    Üst tereyağı ve servis~5 dk

    Tereyağını eritin, **tatlı biber + pul biber + tarçın** ekleyin (yanmadan, sıcak yağa). Herîseyi tabağa kaşıklayıp üzerine **kırmızı yağ** dökün. Yanına çörek otu ekmeği ve yoğurt klasiktir.

İncelikleri

  • Buğdayın **gece ıslatılması** olmazsa olmaz; aksi takdirde 4 saat de pişmez.
  • **Dövme** uzun süreli ve sabırlı bir adım; modern alternatifi: blender (ama lezzet farklı).
  • Dövdükçe **hamur kıvamı** artar; suyu az gelirse sıcak et suyu ekleyin.
  • Kemiksiz **kol veya gerdan** kullanın; yağ liflere geçer.
  • Üst yağındaki **toz biber** anında ekleyin, 5 saniye içinde rengi yağa geçer.

Saklama

Buzdolabında **5 gün** dayanır; ertesi gün lezzet zirvede. Isıtırken: 1/2 su bardağı sıcak su + tereyağı, kısık ateşte sürekli karıştırarak. Dondurmaya uygun (3 ay), çözüldükten sonra mutlaka çırpılarak ısıtılır.

Kaynaklar

  1. Kitâbü't-Tabîh(1226)

    Bağdadî (Muhammed bin Hasan)

    Erken İslam mutfağında herîse — Selçuklu-Memlûk gelenekleri

  2. Melceü't-Tabbâhîn(1844)

    Mehmed Kâmil

    Osmanlı saray mutfağında herîse uyarlaması

  3. Türk Mutfak Kültürü(1990)

    Nevin Halıcı

    Anadolu keşkek geleneği ile akrabalığı