Sahifeye dön

Sarma

Patlıcan Dolması

Bütün patlıcanın etli iç harcıyla buluştuğu Osmanlı klasiği

Süre

95 dk

Kişi

6

Kalori

360 kcal

Patlıcan Dolması

Hazırlanışı

  1. 1

    Patlıcanları hazırlayın~25 dk

    Patlıcanları yıkayın, sapından **2 cm** keserek üst tarafını kesip **kapak olarak** ayırın. Bir bıçak ile **patlıcanın iç etini oyun** — özlü kalemle 1 cm cidar bırakın. (Oyduğunuz patlıcan etini ince doğrayıp kenara alın.) Tuzla ovalayıp 20 dk bekletin. **Soğuk suyla** durulayıp kurulayın.

  2. 2

    Hafif kızartma~8 dk

    Tavada sıvıyağı **160°C**'ye ısıtın. Patlıcanları **dış kabuk yumuşayana kadar** her tarafını 1-2 dk çevirerek hafif kızartın. Kağıt havluya alın. Bu adım klasik tarifte zorunlu — patlıcan içi pişerken dağılmasın diye.

  3. 3

    İç harcı hazırlayın~10 dk

    Kapta kıymayı, yıkanmış pirinci, soğan, sarımsak, doğranmış patlıcan etini (yarısını), rendelenmiş domatesi, salçayı, maydanoz, naneyi ve tüm baharatları birleştirin. **El ile iyice yoğurun** — 5 dk.

  4. 4

    Patlıcanları doldurun~8 dk

    Patlıcanların oyuk kısmına harcı **3/4 dolulukta** yerleştirin (pirinç şişecek). Sıkıştırmayın, hafif basın. Kapak olarak ayırdığınız patlıcan üst kısmını yerleştirin.

  5. 5

    Tencereye dizin~3 dk

    Geniş yapışmaz tencerede 2 yemek kaşığı sıvıyağ ısıtın. Patlıcanları **dik veya yan** olarak sıralarla dizin (deliği yukarı bakacak yerleştirme klasik). Aralarına dilimlenmiş domates ve sivri biber dağıtın.

  6. 6

    Sosu ve pişirme~50 dk

    Sıcak suya/et suyuna 1 yemek kaşığı salçayı **eritin**, tuzu ekleyin. Tencereye patlıcanların **yarı boyuna kadar** dökün. Kaynayınca **kısık ateşe** alın, kapağı kapatın. **45-50 dk** pişirin — patlıcan içi yumuşak, harç pişmiş olmalı. Su gerekirse 1/2 su bardağı daha ekleyin.

  7. 7

    Servis~3 dk

    Patlıcanları dikkatle servis tabağına alın. Tencerede kalan **domates sosunu** üzerlerine kaşıkla dökün. Sivri biberleri kenara dizin. Sıcak servis edin. Yanına **yoğurt** veya **sarımsaklı yoğurt** çok yakışır.

İncelikleri

  • Patlıcanı **mutlaka tuzla terletip** yıkayın; acısını çıkarır, fazla yağ emmesini de önler.
  • **İnce uzun, küçük-orta** patlıcan tercih; iri patlıcan iç-dış pişirme dengesini bozar.
  • Hafif **kızartma adımı kritiktir**; pişirken patlıcan dağılmasın diye dış kabuk sertleşmeli.
  • **Yağlı kıyma** kullanın (%20 yağ) — yağsız kıyma kuru kalır, dolma karakterini kaybeder.
  • Zeytinyağlı versiyon (vegan): kıymayı çıkarın, **120 g pirinç + 80 g kuş üzümü + 30 g çam fıstığı** ekleyin.
  • Sosu **çok sulu** yapmayın; pirinç gerekli suyu çekecek, fazlası dolmaları yumuşatır.

Saklama

Buzdolabında 3 gün dayanır. Isıtırken: tencereye 2 yemek kaşığı su, kısık ateşte kapaklı 8 dk. Mikrodalga uygundur (2 dk). Etli versiyon **dondurmaya uygundur** (1 ay), zeytinyağlı versiyon dondurmaya uygun değildir.

Kaynaklar

  1. Melceü't-Tabbâhîn(1844)

    Mehmed Kâmil

    Patlıcan dolması (bâdincân memlu) etli ve zeytinyağlı tarifleri

  2. 500 Yıllık Osmanlı Mutfağı(2005)

    Marianna Yerasimos

    Patlıcan dolması, sebze dolmaları kategorisi modern adaptasyonu

  3. Sultan Sofraları: 15. ve 16. Yüzyılda Osmanlı Saray Mutfağı

    Stefanos Yerasimos

    Patlıcanın dolma sebzesi olarak saray ve halk mutfağındaki yeri