Et
Sumâkiyye
— Sumakın ferah ekşisiyle aromatik kuzu eti
100 dk
6
480 kcal

Hazırlanışı
- 1
Sumak özünü çıkarın~20 dk
Kuru sumakı kâseye koyun, **kaynar suyla** dökerek 15-20 dk demlene demlene bekletin. Sıkı ince elekten süzün, posa atılır. **Berrak, koyu kırmızı** bir sıvı elde edersiniz.
- 2
Eti mühürleyin~10 dk
Geniş tencerede tereyağı + sıvı yağı kızdırın. Eti **yüksek ateşte** kahverengileşene kadar 7-8 dk kavurun, tabağa alın.
- 3
Soğanı karamelize edin~12 dk
Aynı tencerede soğanı **orta ateşte** 10-12 dk altın renge gelene kadar **iyice** kavurun. Sumakîyenin sırrı **karamel soğan** — sabırlı olun.
- 4
Sarımsak ve baharat~3 dk
Sarımsak, karabiber, tarçın, yenibahar, tuzu ekleyip 1-2 dk karıştırın.
- 5
Yavaş pişirme~50 dk
Eti tencereye geri alın. Sumak özü ve et suyunu ekleyin, kaynayınca **kısık ateşe** alın, kapaklı **45-50 dk** pişirin. Et çatalla parçalanmaya başlamalı, sos koyulaşmalı.
- 6
Tatlandırma ve servis~5 dk
Bal ekleyin, tuzu ayarlayın, 3-4 dk daha pişirin. Tarçını çıkarın. Servis tabağına alıp üzerine sumak, çam fıstığı, maydanoz serpin. Yanında **iç pilav** veya bulgur pilavı klasik.
İncelikleri
- **Sumak özü** çıkarılmadan kullanılmaz — kuru sumak doğrudan sosa konursa kum gibi kalır.
- Soğanın **karamelize olması** sumakîyenin can damarı; soğan eksik olursa yemek tek boyutlu kalır.
- Bal ekşiyi dengeler — eksilirse 1 yemek kaşığı daha katın.
- Sumakı **iyi sumak** kullanın — taze, yağsız, kırmızı; bayatlamış sumak kahverengi ve aci olur.
- Çam fıstığı son anda — sosa düşerse yumuşar, kıtırlığı kaybolur.
Saklama
Buzdolabında **3 gün** dayanır. Isıtırken kısık ateşte 6 dk; sumakı yeniden serpin. Dondurmaya uygun (2 ay).
Kaynaklar
Kitâbü't-Tabîh(1226)
Bağdadî
Sumâkiyye tarifinin Abbasi-İslam mutfağındaki kökü
Kitâbü't-Tabîh(1473)
Şirvânî
Erken Osmanlı saray uyarlaması
Şam Mutfağı(2007)
Marianna Yerasimos
Sumak'ın Şam-Halep saray sofralarındaki yeri