Sahifeye dön

Tatlı

Zerde

Düğün sofralarının altın parıltılı safran şerbeti

Süre

65 dk

Kişi

8

Kalori

240 kcal

Zerde

Hazırlanışı

  1. 1

    Safranı demleyin~15 dk

    Safran tellerini havanda hafifçe ezin. **50 ml sıcak (kaynar değil) suya** ekleyip 15 dk demlenmeye bırakın. Su, parlak altın-turuncu renge dönmeli. *İpucu:* safran suya değil, su safrana sıcak gelmeli — yoksa aroma uçar.

  2. 2

    Pirinci pişirin~25 dk

    Pirinci 3 kez yıkayıp süzün. Tencereye 1.2 L su, pirinç ve tuzu koyun. Kaynayınca **kısık ateşte kapaksız** 20-25 dk pişirin; pirinç **dağılmalı**, hafif lapalaşmalı. Bu zerdenin tipik dokusudur.

  3. 3

    Şekeri ve safranı katın~8 dk

    Pişen pirinç-suya şekeri ekleyin, eriyene kadar karıştırın. **Demlenmiş safran suyunu** süzerek dökün — karışım hemen altın renge dönecek. Tarçın çubuğunu (kullanıyorsanız) ekleyin. Kısık ateşte 5-6 dk pişirip tat-renk dengesini oturtun.

  4. 4

    Nişastayı katın~5 dk

    Soğuk 100 ml suda nişastayı topaksız çırpın. Kaynayan tencereye **çok ince ve sürekli karıştırarak** dökün. 2-3 dk daha pişirin; karışım kıvam alıp parlaklaşmalı, kaşıktan **akıcı şerbet** olarak süzülmeli — muhallebi gibi sıkı **olmamalı**.

  5. 5

    Aroma ve kâseleme~5 dk

    Ocaktan almadan önce **gül suyu ve limon** suyunu ekleyip karıştırın. Kuru üzümleri ekleyip 1 dk dinlendirin (şişerek aromalarını verir). Servis kâselerine eşit dağıtın. Üzerlerini düz tutun.

  6. 6

    Süsleme ve dinlendirme~5 dk

    Üzerine çam fıstığı, badem, kıyılmış Antep fıstığı serpin. **Buzdolabında en az 4 saat** dinlendirin — pirinç şerbeti emer, kıvam oturur. Servis öncesi **nar tanelerini** ekleyin (önceden eklenirse rengi akar).

İncelikleri

  • **Toz safran kullanmayın** — gerçek tel safran şart, çoğu toz safran 'safflower' (yalancı safran)dır.
  • Pirinç tipiyle oynamayın; basmati veya jasmin uygun değil, lapalaşmaz.
  • Şerbet kıvamı çok önemli: ne sulu olmalı (akıp kayar) ne de muhallebi gibi sıkı (zerde olmaktan çıkar).
  • Düğün servisi için: geniş gümüş tepsiye dökün, üstüne nar süslemesini **harfle** yapabilirsiniz (eski saray geleneği).
  • Vegan zaten — ek müdahale yok. Şekeri 200 g'a düşürebilirsiniz, tat dengesi bozulmaz.

Saklama

Buzdolabında 5 gün dayanır; aslında **ertesi günü daha lezzetlidir**, aromalar otururur. Üzeri kapalı tutulmalı, hava alırsa kuru tabaka tutar. Donmaz; nişasta dokusu çözülür.

Kaynaklar

  1. Melceü't-Tabbâhîn(1844)

    Mehmed Kâmil

    Zerde-i şahane orijinal tarifi

  2. Eski Türk Mutfağı(1948)

    Süheyl Ünver

    Düğün ve şenlik tatlıları, safranın kullanımı

  3. Topkapı Mutfak Defterleri

    16. yy şenlik tatlısı olarak zerde kayıtları